عارف قزوینی

عارف قزوینی ابوالقاسم عارف قزوینی غزل‌سرا و تصنیف‌ساز و یکی از شاعران مشهور معاصر ایرانی است که در زمان انقلاب مشروطه فعالیت‌های سیاسی گسترده‌ای داشت.ابوالقاسم عارف قزوینی مشهور به «عارف قزوینی» در سال ۱۲۵۹ شمسی در قزوین به دنیا آمد. او در جوانی صرف و نحو زبان‌های فارسی و عربی را به‌طور کامل یاد گرفت و به ادبیات و شعر علاقه زیادی نشان ‌داد. او در زمینه موسیقی شاگرد میرزا صادق خرازی بود. مدتی نیز به‌دلیل اصرار‌های پدرش، ملا هادی وکیل، پیش یکی از واعظان قزوین نوحه‌خوانی می‌کرد و عمامه…

ادامه مطلب

نیما یوشیج

نیما یوشیج علی اسفندیاری مشهور به نیما یوشیج (زادهٔ ۲۱ آبان ۱۲۷۶)یکی از مشهورترین شاعران معاصر ایرانی بود. وی بنیان‌گذار شعر نوین و ملقب به پدر شعر نو فارسی است.نیما یوشیج با مجموعه تأثیرگذار افسانه، که مانیفست شعر نو فارسی بود، در فضای راکد شعر ایران، انقلابی به پا کرد. نیما آگاهانه تمام بنیادها و ساختارهای شعر کهن فارسی را به چالش کشید. شعر نو عنوانی بود که خودِ نیما بر هنر خویش نهاده بود. تمام جریان‌های اصلی شعر معاصر فارسی وامدار این انقلاب و تحولی هستند که نیما نوآور…

ادامه مطلب

پدر شعر پارسی

رودکی پدر شعر پارسی ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم ، متخلص به رودَکی (زاده ی ۴ دی ۲۳۷ رودَک و درگذشته ی ۳۱۹ پَنجَکِنت) مشهور به استاد شاعران، نخستین شاعر مشهور پارسی‌ سرای ایرانی در دورهٔ سامانی در سده ی چهارم هجری قمری و از استادان شعر پارسی این قرن در ایران است. در اشعار رودکی با باور به ناپایداری و بی ‌وفایی جهان، اندیشه غنیمت ‌شمردن فرصت، شادی و شاد نوشی رو به ‌رو می‌شویم.او در روستایی به ‌نام بَنُج رودک (پنجکنت در تاجیکستان…

ادامه مطلب

احمد شاملو

احمد شاملو متولد 21 آذر 1304 متخلص به الف. بامداد و الف. صبح، شاعر، فیلم‌ساز، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ‌نویس و از دبیران کانون نویسندگان ایران بود.شاملو تحصیلات مدرسه‌ای نامرتبی داشت؛ زیرا پدرش افسر ارتش بود و پیوسته از شهری به شهری گسیل می‌شد، و از همین روی خانواده‌ اش هرگز نتوانست مدتی طولانی جایی ماندگار شوند. زندانی شدنش در سال ۱۳۲۲ به‌سبب فعالیت‌های سیاسی پایانِ همان تحصیلات نامرتب بود.احمد شاملو یکی از معروف ترین شاعران معاصر به شمار می آید. شهرت اصلی شاملو به ‌خاطر نوآوری در شعر معاصر فارسی…

ادامه مطلب

حسین منزوی

حسین منزوی ، زاده ی ۱ مهر ۱۳۲۵ از شاعران برجسته ی معاصر شرمرده می شود،او برگزیده اولین دوره جشنواره بین‌المللی شعر فجر در بخش شعر کلاسیک بود. حسین منزوی بیشتر به‌ عنوان شاعری غزل‌ سرا شناخته شده‌ است، در سرودن شعر نیمایی، شعر سپید و ترانه هم تبحر داشت. نقش منزوی، در زنده کردن غزل معاصر، چشمگیر ارزیابی شده ‌است و حتی بعضی از منتقدان کار او را انقلابی در غزل امروز می‌دانند و آن را با کاری که نیما در تحول شعر فارسی کرد، مقایسه کرده‌اند.وی در ترانه…

ادامه مطلب

فروغ فرخزاد

فروغ‌‌ الزمان فرخزاد عراقی، زاده (8 دی 1313) معروف به فروغ فرخزاد و فروغ، شاعر نامدار معاصر ایران است. وی پنج دفتر شعر منتشر کرد که از نمونه‌های شایان شعر معاصر فارسی اند. فروغ با مجموعه‌های اسیر، دیوار و عصیان در قالب شعر نیمایی کار خود را آغاز کرد. سپس آشنایی با ابراهیم گلستان، نویسنده و فیلم‌ ساز سرشناس ایرانی، و همکاری با او، موجب تحول فکری و ادبی در فروغ شد.زبان فروغ زبانی است آهنگین و ملایم و صمیمانه و روان، شاید نزدیک ترین زبان ادبی به طبیعت، کلام…

ادامه مطلب

شعر پارسی

پژوهش شعر پارسی اولین نمونه‌ های به‌ دست‌ آمده از شعر پارسی در ایران، پیشینه‌ شان به روزگار زرتشت پیامبر و سروده‌ هایش در گاهان ( گاتاها ) و آیین مزدیسنا می‌رسد. این سروده‌ها به گویش گاهانی از زبان اوستایی است. همچنین از دوران پهلوانی (اشکانی) منظومه‌ هایی مانند ایاتکار زریران (یادگار زریران) و درخت آسوریک به زبان پهلوی اشکانی در دست است. افزون بر این نمونه ‌هایی از شعر (ترانه‌های خسروانی) به زبان پهلوی ساسانی یافت شده ‌است.سروده ‌ها و اشعار مانوی به پارسی میانه (پهلوی ساسانی و اشکانی)…

ادامه مطلب

امیر هوشنگ ابتهاج

امیر هوشنگ ابتهاج روز یکشنبه ۶ اسفند ۱۳۰۶ در رشت متولد شد. پدرش «آقاخان ابتهاج» از مردان سرشناس رشت و مدتی رئیس بیمارستان پورسینای این شهر بود.امیر هوشنگ ابتهاج دوره تحصیلات دبستان را در رشت و دبیرستان را در تهران گذراند و در همین دوران اولین دفتر شعر خود را به نام نخستین نغمه‌ها منتشر کرد.ابتهاج در جوانی دلباخته دختری ارمنی به نام گالیا شد که در رشت ساکن بود و این عشق دوران جوانی دست ‌مایه اشعار عاشقانه‌ای شد که در آن ایام سرود. بعدها که ایران غرق خون‌ریزی…

ادامه مطلب

اسدالله حیدری فخر

اسدالله حیدری فخر، شاعر، نویسنده و نقاش ، متولد 1314 در بندر انزلی است. وی در سال 1336 جذب نیروی دریایی ارتش شد. او در دوران خدمت خود به ادامه تحصیل پرداخته و همزمان دوره های آموزشی در این نیرو را با موفقیت گذراند و به رده های بالای خدمت در ارتش دست یافت.اسدالله حیدری فخر مدتی نیز به تدریس دانشجویان همافر نیروی دریایی ارتش پرداخت و در این دوران در مناطق مختلفی از جمله بوشهر، خرمشهر و بندر امام و بندر انزلی خدمت کرد. اسدالله حیدری فخر افسر نیروی…

ادامه مطلب

قالب شعری ترنج

قالب شعری ترنج معرفی : ترنج ، قالب و سبک شعری نوینی است که توسط بهنام حیدری فخر در وزارت فرهنگ و ارشاد ،به ثبت ادبی و هنری رسیده ،دلیل نامگذاری قالب شعری مذکور این است : که یادآور عطر و طعم خوش میوه ی تُرنج باشد و از طرفی، تو ، رنج مردمان عرصه ی فرهنگ و هنر و ادب را بهتر درک کنی، زبان آرکائیک از سالیان بسیار دور به ما رسید و ما نیز موظف به آنیم که از شعر و ادب و فرهنگ پیشینیانمان به دقت و…

ادامه مطلب

زندگینامه

زندگینامه اتوبیوگرافی (Autobigraphie)نمونه انواع زندگینامه زندگینامه که به آن شرح حال، حسب حال ،سرگذشت، گزارش و ترجمه احوال، تذکره حال، نیز گفته اند شامل نوشته هایی است که در آنها رویدادهای زندگی شخصیت هایی از مشاهیر دین و دانش و بزرگان ادب و سیاست شرح داده شده است.کتابهایی نظیر سرگذشت پیامبران که برخی از آنان به نام قصص انبیاء شهرت دارد یا شرح وقایع زندگی پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم که در فن تاریخ نویسی زبان تازی،سیره نام دارد. نظیر: سیره ابن اسحق (ف: 151 ه.ق) مولف کتاب مغازی که درباره غزوات…

ادامه مطلب

حکایت

حکایت چیست؟حکایت نوعی از داستان کوتاه‌است که در آن درس یا نکته اخلاقی به خواننده منتقل می‌گردد و معمولا این درس یا نکته در انتهای حکایت مشخص می‌شود.شخصیت‌های یک حکایت ممکن است افراد حیوانات یا اشیای بی‌جان باشند.زمانی که حیوانات به عنوان شخصیت مطرح هستند ممکن‌است مانند انسان‌ها صحبت کنند یا احساسات انسانی از خود نشان بدهند.یکی از بهترین نمونه های حکایت در زبان فارسی را می‌توان در هزار و یک شب دید. حکایت‌ها معمولا طوری نوشته می‌شوند که خواننده به سادگی آنها را درک کند.ادبیاتی که در این نوع…

ادامه مطلب

داستان

داستان چیست؟ داستان چشم انداز نویسنده را از زندگی به تصویر می کشد و افکار و اندیشه های او را به نمایش می گذارد . داستان همچنین نحوه برخورد نویسنده با زندگی و فلسفه زندگی او را مجسم می کند . در کتاب «فرهنگ اصطلاحات ادبی جهان » داستان چنین تعریف شده است: «داستان اصطلاح عامی است برای روایت یا شرح و روایت حوادث . در ادبیات داستانی عموما داستان در برگیرنده نمایش تلاش و کشمکشی است میان دو نیروی متضاد و یک هدف .» (1) داستان هم از نظر…

ادامه مطلب

داستان کوتاه

تعریف داستان کوتاه قرن اخیر، قرن غلبه جهانی داستان کوتاه بر دیگر انواع ادبی است. انسان دیگر آن ذوق و فراغت را ندارد که رمانهای بلند چند جلدی بخواند؛ از این رو با مطالعه داستان کوتاه گویی خود را تسکین می دهد. زندگی را و خود را و در آیینه داستان کوتاه می جوید. داستان کوتاه را می توان از نظر شخصیتها، نوع بیان داستان و کوتاهی و بلندی آن مورد برسی قرار داد. در “رمان” اغلب مجموعه زندگی شخصیتی تجسم می یابد و اشخاص یا شخص مهم داستان در…

ادامه مطلب

نمایشنامه

نمایشنامه چیست؟ سوالی که اگر پاسخی برایش یافت شود ،مسئله ی اصلی نمایشنامه نویسی حل خواهد شد .ما باید به چه نوشته ای نمایشنامه بگوییم؟ تفاوتهای اساسی نمایشنامه با سایر انواع ادبی در چه فاکتورهایی خلاصه می گردد؟ ابتدا باید اعتراف کرد که رکن اصلی یک نمایش ،بازیگر است.بازیگر در هر شرایط و زمان و مکانی می تواند نمایش برپا کند.این نمایش حتی می تواند بر پایه ی بداهه باشد (مثال بارز آن نمایشهای ایرانی از قبیل تخت حوضی و میدانی است)با این وصف نمایشنامه وقتی می تواند خودی نشان…

ادامه مطلب

مقامه

مقامه چیست؟ مقدمه 1_ راوی: همان کسی است که حوادث رخ داده‏ در مجلس مقامه را ذکر می‏کند. 2_ متکدی (بطل یا قهرمان مقامه): که تمامی‏ حوادث داستان حول او دور می‏زند و داستان در نهایت با پیروزی او در کلیه امور پایان می‏پذیرد. 3_ ملحه (نکته یا گره و عقده): همان امری‏ است که مقامه در خصوص آن شکل گرفته و تنظیم‏ شده که البته این عقده و گره در مقامات گاه از امور غیر اخلاقی و گاه از مسایل اخلاقی سخن می‏گوید و مفید است.به این ترتیب می‏توان…

ادامه مطلب

تمثیل

تمثیل در لغت به معنای مثل آوردن، تشبیه کردن چیزی به چیز دیگر، نگاشتن پیکر و نمودن صورت چیزی، عقوبت و عبرت دیگران گردانیدن آمده است. وقتی گوینده‌ای برای بیان مقصود خود، مطلبی حکیمانه به کار برد که ادعای او را اثبات کند، او از تمثیل بهره‌ جسته است؛ مثلاً: «عالم بی‌عمل به زنبور بی‌عسل ماند»؛ (گلستان سعدی) و یا: «شیخ گفت: مثل ادب کردن احمق را، چون آب است در زیر حنظل، هر چند بیشتر خورد تلخ‌تر گردد.» (اسرار التوحید) در این جملات گوینده خواسته است با بهره‌گیری از…

ادامه مطلب

لطیفه

لطیفه چیست؟ بدون شک خنده ،شوخی و شوخ طبعی یکی ا ز عالی ترین نیازهای انسان است.بر همین اساس عده ای با خنداندن و عده ای دیگر با خندیدن سعی در برآورده کردن این نیاز خود دارند.آنچنانکه ارسطو انسان را حیوانی ضاحک میپندارد و شادمانی را ابزاری میداند که به پرورش وظهور سایر صفات عالی انسانی کمک میکند .مارتین و دابین (Martin & Dobbin) نیز بر این عقیده اند که مزاح و لطیفه گویی در غنی سازی و پرمحتوا ساختن تجارب زندگی و در نتیجه افزایش کیفیت زندگی نقش مثبتی…

ادامه مطلب

سفرنامه

سفرنامهسفرنامه، نوعی گزارش است که نویسنده در قالب آن مشاهدات خود را از اوضاع شهرها یا سرزمینهایی که بدان مسافرت کرده است شرح می دهد و اطلاعاتی از بناهای تاریخی، مساجد، کتابخانه ها، بازارها، بزرگان، آداب و رسوم ملی و مذهبی مردم، موقعیت جغرافیایی، جمعیت، آب و هوا، زبان اهالی، مناطقی که بازدید نموده است در اختیار خواننده می گذارد. سفرنامه ها گنجینه ای از اطلاعات هستند که از طریق آنها گاه می توان به واقعیتهایی از وضع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی ادواری از تاریخ مردم یا منطقه ای پی برد…

ادامه مطلب

رمان

رمان مهم ترین و معروف ترین شکل تبلور یافته ادبی روزگار ماست. معمولاً گفته می شود رمان با “دن کیشوت” اثر سروانتس (نویسنده اسپانیایی 1547-1616) در خلال سال های 1605 تا 1615 تولد یافته است و با رمان “شاهزاده خانم کلو” نوشته مادام دولافایت (1634-1693) و رمان های آلن رنه لوساژ (1668-1747) فرانسوی به خصوص با اثر مشهورش “ژیل بلاس” پی ریزی شد و با رمان های نویسندگانی چون دانیل دفو (1660-1731) و ساموئل ریچاردسن (1689-1761) و هنری فیلدینگ (1707-1754) نویسندگان انگلیسی و والتر اسکات (1771-1832) نویسنده اسکاتلندی را به…

ادامه مطلب