تبلیغات در اینترنتclose
آموزش عروض - جلسه ی سوم



Share بـازدیـد : 648
نـويـسـنـده................................... پـيـام

محمد رسول باوندپور
مشاهده ی پروفایل
وضعيت : آفلاين
همه ی ارسال ها : 2296
ثبت نام : 15 /12 /1390
تشکرهای ارسالی : 3228
تشکرهای دريافتی : 4483
وبسایت شخصی

سلام
در جلسه ی سوم آموزش عروض کمی پیشرفته تر روی مطالب بحث خواهیم داشت . آموختیم چگونه یک مصراع رو به هجاهای بلند و کوتاه تقسیم کنیم . همچنین دانستیم که باید مثلا در یک غزل همه ی مصراع ها بر یک الگوی هجایی باشند . حالا به رکن بندی می رسیم یعنی هجاهای کوتاه و بلند به دست آمده را با رکن بیان کنیم مثلا به جای - - ن - بگوییم مستفعلن .
از مشهورترین ارکان عروض فارسی می توان چند رکن زیر را نام برد . البته ارکان 5 هجایی هم بیان می شوند اما ظاهرا در عروض امروزی زیاد کاربرد ندارند و بنابراین از این به بعد بحث ما در این تالار تا حداکثر رکن 4 هجایی است . شکل هجایی و نام ارکان زیر را به خاطر بسپارید :


فَع ( - )

فَعَل ( ن - )

فَع لن ( - - )

فَعِلُن ( ن ن - )

فاعلن ( - ن - )

فعولن ( ن - -)

مفعولن ( - - -)

مفعولُ ( - - ن )

فاعلاتن ( - ن - -)

فاعلاتُ ( - ن - ن)

فعلاتن ( ن ن - -)

فعلاتُ ( ن ن - ن)

مفاعیلن ( ن - - - )

مفاعیلُ ( ن - - ن )

مُفاعِلُن ( ن - ن - )

مستفعلن ( - - ن - )

مُستفعل ( - - ن ن )

مفتعلن ( - ن ن - )


البته به خاطر سپاری این ارکان با توجه به شکل هجایی آن ها زیاد سخت نیست . از این به بعد بعد از تقطیع یک مصراع به هجاهای کوتاه و بلند به جای نوشتن هجاها ارکان را می نویسیم . مثلا :

که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها

ک ِ + عش + قا + سا + ن ِ + مو + دو + ول + وَ + لی + اف + تا + د + مش + کل + ها

ن - - - ن - - - ن - - - ن - - -

در الگوی هجایی بالا دقت کنید می بینید که رکن (ن - - -) به تعداد 4 بار تکرار شده است . این رکن را خواندیم که معادل (مفاعیلن) است . بنابراین می گوییم وزن مصراع مذکور مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن است .

ک ِ (هجای کوتاه) : صامت ک + مصوت کوتاه

عش (هجای بلند) : صامت ع + مصوت کوتاه + صامت ش

قا (هجای بلند) : صامت ق + مصوت بلند (صامت ق با حرکت ساکن به مصوت بعد از خودش وصل شده است)

سا (هجای بلند) : صامت س + مصوت بلند (نون از تقطیع ساقط است)

ن ِ (هجای کوتاه) : صامت ن + مصوت کوتاه

مو (هجای بلند) : صامت م + مصوت بلند

دَو (هجای بلند) : صامت د + مصوت کوتاه + صامت و (صامت د با حرکت ساکن به مصوت بعد از خودش وصل شد . کلمه ی اول تشدید دارد)

ول (هجای بلند) : صامت و + مصوت کوتاه + صامت ل

وَ (هجای کوتاه) : صامت و + مصوت کوتاه

لی (هجای بلند) : صامت ل + مصوت بلند

اف (هجای بلند) : صامت همزه + مصوت کوتاه + صامت ف

تا (هجای بلند) : صامت ت + مصوت بلند

د (هجای کوتاه) : صامت د + مصوت (به ضرورت مصوت اضافه می شود)

مش (هجای بلند) : صامت م + مصوت کوتاه + صامت ش

کل (هجای بلند) : صامت ک + مصوت کوتاه + صامت ل

ها (هجای بلند) : صامت ه + مصوت بلند


بنابراین با دریافت یک مصراع می توانیم آن را به هجاهای کوتاه و بلند تقطیع کنیم . هجاهای کوتاه و بلند طبق جدول ارکان به ارکان تبدیل می شوند . ارکان طبق جدول اوزان وزن نهایی را مشخص خواهد کرد . اما جدول اوزان : یعنی جدولی که بعد از مشخص کردن ارکان از طریق آن می توانیم به وزن مشخص هر شعر برسیم . فعلا جدول را می نویسم در جلسه های بعدی با تمرین بیشتر سعی می کنم عروض را راحت توضیح دهم .


اوزان پر کاربرد :

1 - مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن

2 - مفاعیلن مفاعیلن فعولن

3 - مفاعیل مفاعیل مفاعیل فعولن

4 - مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن

5 - مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن

6 - مفعول مفاعیل مفاعیل فعل

7 - مفعول مفاعلن مفاعیلن

8 - مفعول مفاعلن فعولن

9 - مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن

10 - مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن

11 - فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن

12 - فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن

13 - فاعلاتن فاعلاتن فاعلن

14 - فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن

15 - فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

16 - فعلاتن فعلاتن فعلن

17 - فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن

18 - فعلاتن مفاعلن فعلاتن مفاعلن

19 - فعلاتن مفاعلن فعلن

20 - مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن

21 - مستفعلن فعلن مستفعلن فعلن

22 - مفتعلن مفتعلن مفتعلن مفتعلن

23 - مفتعلن مفتعلن فاعلن

24 - مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن

25 - مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن

26 - مفتعلن فاعلات مفتعلن فع

27 - فعولن فعولن فعولن فعولن

28 - فعولن فعولن فعولن فعل

29 - فع لن فعولن فع لن فعولن

30 - مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن

31 - مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن


اکثر وزن ها بر اساس همین 31 وزن هستند . اگر همه ی مصراع های یک شعر بر یک وزن باشند یعنی وزن کل شعر همان است . مثلا :

مرده بدم زنده شدم , گریه بدم خنده شدم

دولت عشق آمد و من , دولت پاینده شدم

مر + د + ب + دم + زن + د + ش + دم + گر + ی + ب + دم + خن + د + ش + دم

دو + ل + ت + عش + قا + م + د + من + دو + ل + ت + پا + ین + د + ش + دم

- ن ن - - ن ن - - ن ن - - ن ن -

- ن ن - - ن ن - - ن ن - - ن ن -

اگر به طرح های هجایی بالا دقت کنید انگار 4 بار رکن (- ن ن -) در هر مصراع تکرار شده است . ابتدا با مراجعه به جدول ارکان می بینیم که این رکن معادل (مفتعلن) است بعد با مراجعه به جدول اوزان می بینیم که طبق وزن شماره ی 22 وزن این مصراع ها و در نتیجه وزن شعر (مفتعلن مفتعلن مفتعلن مفتعلن) است . بنابراین اگر شخصی پرسید وزن این مولانا که ذکر شد چیست می گوییم مفتعلن مفتعلن مفتعلن مفتعلن .

سه شنبه 05 اردیبهشت 1391 - 03:42
گزارش اين ارسال به يک مدير

maryamvaziry
مشاهده ی پروفایل
وضعيت : آفلاين
همه ی ارسال ها : 2644
ثبت نام : 16 /12 /1390
تشکرهای ارسالی : 7475
تشکرهای دريافتی : 5845
وبسایت شخصی

آموزش عروض - جلسه ی سوم
سلام ممنون خیلی مفیده ..دست تون درد نکنه ...ما منتظر پست های بعدی هستیم واقعا مطالبی که می فرمایید ساده و مفید است .


✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰


خداوندا قرارم باش و یارم باش ..جهان تاریکی محض است می ترسم...... کنارم باش...
سه شنبه 05 اردیبهشت 1391 - 08:32
گزارش اين ارسال به يک مدير

mjokar41
مشاهده ی پروفایل
وضعيت : آفلاين
همه ی ارسال ها : 1326
ثبت نام : 20 /12 /1390
تشکرهای ارسالی : 3379
تشکرهای دريافتی : 2326
وبسایت شخصی

آموزش عروض - جلسه ی سوم
استاد مهربانم جناب باوندپور
دست گلت درد نکنه
بهره وافر بردم



✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰


یکشنبه 10 اردیبهشت 1391 - 18:46
گزارش اين ارسال به يک مدير

bojnurd-poet
مشاهده ی پروفایل
وضعيت : آفلاين
همه ی ارسال ها : 152
ثبت نام : 21 /2 /1391
تشکرهای ارسالی : 521
تشکرهای دريافتی : 338
وبسایت شخصی

آموزش عروض - جلسه ی سوم
با سلام خدمت استاد عزیز
اولین بیت حافظ خیلی برای ابتدای کار سخت به نظر می رسه من که دیدمش ناامید شدم!
اما توضیحات جالبی دادین ممنونم.
سوالی که دارم این است که اصلا این اوزان به چه دردی می خورند؟ چه کسی این قراردادها را گذاشته؟
مگر این طور نیست که ما شعری را می سراییم به نیت غزل یا مثنوی یا... بعد اگر رعایت اصول و قاعده وزن و عروض در آن وجود نداشت حداقل می توان گفت شعر نو است! آیا اگر شعر از این اصول پیروی نکند از شعر بودن ساقط می شود؟
من آشنایی چندانی با شعر نو ندارم ، یعنی خیلی از شعر نو خوشم نمی آید
اگر کمی برایم توضیح دهید ممنون می شوم
با تشکر


✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰


شنبه 23 اردیبهشت 1391 - 08:28
گزارش اين ارسال به يک مدير

mrbavandpoor
مشاهده ی پروفایل
وضعيت : آفلاين
همه ی ارسال ها : 2296
ثبت نام : 15 /12 /1390
تشکرهای ارسالی : 3228
تشکرهای دريافتی : 4483
وبسایت شخصی

آموزش عروض - جلسه ی سوم
سلام جناب آزاد زاده
سپاسگزار هستم
تعیین وزن شعر برای این است که شاعر دقیقا بداند شعرش در چه وزنی است و تا پایان شعر بر اساس آن وزن شعر را ادامه دهد تا موزونی آن به هم نخورد
ظاهرا از قدیم هم بوده
نه اون جوری نیست که اگه وزن شعر کلاسیک به خورد بشه شعر نیمایی
شعر نیمایی قواعد خاص خودش رو داره و بر اساس وزن هست فقط سطرها کوتاه و بلند می شند و یه سری مباحث دیگه که نشون می ده شاید حتی سرودن یه شعر نیمایی از کلاسیک سخت تر هست البته شعر نیمایی با قاعده و قانون
شاد باشید و خرم


✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰


یکشنبه 24 اردیبهشت 1391 - 21:13
گزارش اين ارسال به يک مدير
تشکر شده 1 شاعر : مریم وزیری(تیماء) ,

morsaed
مشاهده ی پروفایل
وضعيت : آفلاين
همه ی ارسال ها : 372
ثبت نام : 29 /1 /1391
تشکرهای ارسالی : 1469
تشکرهای دريافتی : 673

آموزش عروض - جلسه ی سوم
استاد باوند پور عزیز
درود و سلام
دست شما بزرگوار درد نکنه
من نیز بهره ها بردم
انشاا... که همچنان جلسات پربار ادامه داشته باشد.
پایدار و سربلند باشید.




✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰✰


جام می و خون دل هر یک به کسی دادند

در دایره قسمت اوضاع چنین باشد

حضرت حافظ

یکشنبه 24 اردیبهشت 1391 - 21:54
گزارش اين ارسال به يک مدير
تشکر شده 1 شاعر : محمد رسول باوندپور ,



برای ارسال پاسخ ابتدا باید لوگین یا ثبت نام کنید.



مراجعه ی سریع به یک تالار :