پدر شعر پارسی

رودکی پدر شعر پارسی

ابوعبدالله جعفر بن محمد بن حکیم بن عبدالرحمن بن آدم ، متخلص به رودَکی (زاده ی ۴ دی ۲۳۷ رودَک و درگذشته ی ۳۱۹ پَنجَکِنت) مشهور به استاد شاعران، نخستین شاعر مشهور پارسی‌ سرای ایرانی در دورهٔ سامانی در سده ی چهارم هجری قمری و از استادان شعر پارسی این قرن در ایران است. در اشعار رودکی با باور به ناپایداری و بی ‌وفایی جهان، اندیشه غنیمت ‌شمردن فرصت، شادی و شاد نوشی رو به ‌رو می‌شویم.
او در روستایی به ‌نام بَنُج رودک (پنجکنت در تاجیکستان امروزی) در ناحیه رودک در نزدیکی نخشب و سمرقند به دنیا آمد.
سبک شعری رودکی، سبک غالب آن روزگار یعنی سبک خراسانی است. ویژگی‌های سبک خراسانی در شعر رودکی نمود کامل و جامعی دارد و به همین دلیل می‌توان او را نماینده تام و تمام این سبک از شعرپارسی (فارسی)دانست.

اگر چه سروده‌ های وی در دایره ادبیات غنایی و بعضاً تعلیمی جای می‌گیرد، اما اندکی تأمل در شعر او نشان می‌دهد که وی از داستان‌ها و موضوعات حماسی، به خوبی آگاهی داشته و با استادی و مهارت تمام توانسته‌ است این مسئله را در شعر خود بازتاب دهد. جدا از این، شعر رودکی نشان دهنده فضا و حال و هوای حماسی است که بر جامعه آن روزگار سایه افکنده بود. رودکی اغلب در توصیفات غنایی از عنصر حماسه بهره برده و بدین وسیله به شعر خود صلابت و فخامت ویژه‌ای بخشیده‌ است.
یکی از مهارت‌های او کاربرد صور خیال، از جمله تشبیه و استعاره در اشعار است، تصاویری که رودکی در اشعارش به کار برده، بر عکس شعرای دیگر سبک خراسانی، متحرک و جاندار است. در میان تصویرهای گوناگون، تشبیه مهم‌ترین نوع تصاویری است که رودکی بدان علاقه نشان داد. با بررسی‌هایی که از سرودهایش به عمل آمده، اکثر تشبیهات او از نوع حسی به حسی و عقلی به حسی‌اند که در انواع مختلف آن، از جمله: تشبیه مضمر، تفضیل … بکار رفته ‌است.
برخی از نویسندگان همانند محمد عوفی در لباب‌ الا لباب رودکی را کور بدو تولد دانسته ‌اند، همچنین قدیمی ‌ترین منبع، رودکی را اکمه (کور مادرزاد) خوانده ‌است. ولی برخی تنها از نابینایی او سخن گفته ‌اند.
رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند که به این خاطر است که تا پیش از وی کسی دیوان شعر نداشته ‌است و این از نوشته ‌های ایرانی عربی ‌نویس هم عصر رودکی- ابوحاتم رازی مسجل می‌گردد.ریچارد فرای عقیده دارد که رودکی در تغییر خط از خط پهلوی به خط فارسی نقش داشته‌است.از تمام آثار رودکی که گفته می‌شود بیش از یک میلیون و سیصد هزار بیت و نیز شش مثنوی بوده‌است، فقط ابیاتی پراکنده به همراه چند قصیده، غزل و رباعی باقی مانده‌است. تعداد ابیات باقی‌مانده از رودکی را ۱۰۴۷ بیت گزارش می‌کنند.

پست های مرتبط

پیام بگذارید